Pensioen verdelen bij de scheiding

Hoe verdelen we het pensioen bij de scheiding?

Het pensioen is bij een scheiding vaak een ondergeschoven kindje. En vooral bij vrouwen. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 69% van de vrouwen helemaal niet bezig is met het pensioen tijdens de echtscheiding. Bij mannen staat dit onderwerp overigens ook vaak niet hoog op de agenda. De oorzaak daarvan is meestal het ontbreken van kennis over de wetgeving en over pensioenen in het algemeen. Ook komt het pensioen niet altijd standaard aan de orde bij advocaten of andere scheidingsbemiddelaars tijdens het opstellen van een echtscheidingsconvenant. Een scheiding heeft echter veel gevolgen voor het opgebouwde pensioen van beide partners. Een gemiste kans dus, want goed advies maakt dat u zich geen zorgen hoeft te maken over later. Zorg dus dat het pensioen onderdeel is van alle financiële zaken tijdens uw scheiding.

Hoe zit het bij een echtscheiding met de pensioenwet?

In de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS) is geregeld hoe het door ieder van u in de huwelijkse periode opgebouwde ouderdomspensioen verdeeld moet worden. In deze wet staat dat u recht heeft op een deel van het pensioen van uw ex-partner en andersom. Dit geldt alleen als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan. Het is overigens wel mogelijk om van deze wet af te wijken door voorwaarden in de huwelijkse voorwaarden of in het (echt)scheidingsconvenant. Bij samenwoners gelden de afspraken die u eventueel in uw samenlevingscontract heeft opgenomen.

Hoe werkt pensioenverevening?

De Wet verevening pensioenen bij scheiding (Wet VPS) stelt dus dat beide partners recht hebben op de helft van de ouderdomspensioenen die tijdens het huwelijk of tijdens het geregistreerd partnerschap zijn opgebouwd. Wat daarvoor is opgebouwd hoeft u daarom niet te verdelen.

Pensioenverevening houdt in dat op het moment dat uw ex-partner met pensioen gaat, u de helft ontvangt van zijn/haar tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen. En uw ex-partner ontvangt, vanaf het moment dat u met pensioen gaat, de helft van uw tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen.

Verder geldt bij pensioenverevening dat als uw ex-partner overlijdt, u het aan hem/haar toebedeelde deel van uw ouderdomspensioen terugkrijgt. En dat u niet langer de helft van zijn/haar pensioen ontvangt. En als u zelf komt te overlijden, ontvangt uw ex-partner geen deel meer van uw ouderdomspensioen. Dan ontvangt hij/zij juist weer het eigen, volledige pensioen.

U kunt trouwens een andere verdeling afspreken dan ieder de helft. Er kan ook een andere vereveningsperiode worden afgesproken. Bijvoorbeeld als u al enige tijd geen gemeenschappelijke huishouding meer voert. Deze gewenste afwijkingen worden vastgelegd in het (echt)scheidingsconvenant.

Wat is pensioenconversie?

U kunt ook kiezen voor conversie. Conversie wil zeggen dat de door u opgebouwde oudedagvoorziening wordt gesplitst in een zelfstandig pensioen voor u en een zelfstandig pensioen voor uw ex-partner. Het verschil met pensioenverevening is dat u het pensioen van uw ex-partner ontvangt op het moment dat uzelf met pensioen gaat en niet op het moment dat uw ex-partner met pensioen gaat. Voor uw ex-partner geldt hetzelfde. Een ander verschil is dat u bij overlijden van uw ex-partner uw deel van zijn of haar pensioenuitkering blijft ontvangen. Daarentegen krijgt u het deel van uw pensioenuitkering, dat naar uw ex-partner ging, niet terug.
Bij pensioenconversie wordt het door u opgebouwde pensioen eigenlijk als het ware definitief gesplitst in een pensioenuitkering voor u en een pensioenuitkering voor uw ex-partner. De betrokken pensioenuitvoerder moet bereid zijn om medewerking te verlenen aan de uitvoering van pensioenconversie. De pensioenuitvoerder is daartoe niet verplicht, ook niet als u beiden akkoord bent.

En het (bijzonder) partnerpensioen?

In de Wet VPS is ook bepaald dat er bij scheiding voor de ex-partner een recht ontstaat op bijzonder partnerpensioen. Dit recht ontstaat alleen als het partnerpensioen ook daadwerkelijk wordt opgebouwd. Het wordt in dat geval niet alleen toegekend aan gehuwde en geregistreerde partners, maar kan ook worden toegekend aan samenwonende partners.

Het bijzonder partnerpensioen is niet beperkt tot het partnerpensioen dat is opgebouwd tijdens de huwelijkse periode, maar betreft het volledige partnerpensioen dat is opgebouwd tot aan de scheidingsdatum (en dus ook over de voorhuwelijkse periode). Ook met betrekking tot het (bijzonder) partnerpensioen kunt u afspraken maken die afwijken van de wet.

Wat als ik mijn pensioen in eigen beheer heb?

Bent u ondernemer en heeft u een besloten vennootschap? Grote kans dat u uw pensioen in eigen beheer heeft opgebouwd. U heeft dan op de balans van uw onderneming een reservering voor uw pensioen opgenomen. Het tijdens uw huwelijk opgebouwde pensioen in eigen beheer zult u met uw ex-partner moeten delen wanneer u uit elkaar gaat, tenzij in de huwelijkse voorwaarden is vastgelegd dat dit pensioen buiten de verdeling valt of u samen andere afspraken maakt.

Kan ik bij de echtscheiding het pensioen afkopen?

Het kan wel, maar het pensioen afkopen kent veel fiscale consequenties. Laat u zich dan ook goed voorlichten, voordat u besluit om tijdens de echtscheiding het pensioen af te kopen.

Het pensioen bij de Scheidingsplanner

Veel mensen vinden pensioen een lastig onderwerp. En al helemaal tijdens een echtscheiding. Daarom begeleidt de Scheidingsplanner u graag bij alle zaken die bij de verdeling van uw pensioen komen kijken. Zo helpen wij u met de formulieren voor uw pensioenverzekeraar, maar ook zetten we alle zaken en mogelijkheden voor u op een rij, zodat u de beslissingen kunt nemen waar u zich goed bij voelt. Niet alleen voor een fijne tijd na uw pensionering, maar juist ook gedurende uw verdere leven na afloop van de scheiding. Naast advies over uw pensioen, regelen wij uw gehele scheiding financieel én fiscaal tot in de puntjes. En dat is toch een prettig vooruitzicht! 

Lees meer over ons financieel advies